7 leiðir sem göngugrind getur hjálpað þér að vera sjálfstæð/ur

Grein skrifuð af Gwen M Ray,

Hið mikla gildi sjálfstæðrar hreyfigetu varð mér fyrst ljóst sem ungu barni. Móðir mín var forstöðukona leikskóla fyrir bæði fötluð og ófötluð börn.

Ein af mínum fyrstu minningum er um litla stúlku, Marie (ekki hennar rétta nafn), á leikskólanum. Hún var með vöðvarýrnun. Hún gat skriðið um á teppinu í kennslustofunni, en annars þurfti að bera hana eða keyra í kerru.

Einn daginn kom Marie í skólann með glansandi málmgræju og spelkur á fótunum með brúnum leðurólum og silfurlitum sylgjum. Það var fyrsta skiptið sem ég sá göngugrind.

Með göngugrindina fyrir framan sig gat Marie komist um sjálf. Hún gat farið um kennslustofuna án hjálpar fullorðinna. Hún gat ákveðið hvert hún vildi fara og komist þangað án þess að biðja einhvern að bera sig.

Marie komst jafnvel um stóran hluta leikvallarins. Áður en hún fékk göngugrindina eyddi hún mestum útileiktímanum í sandkassanum.

Göngugrindin gaf Marie sjálfstæði og gerði henni kleift að upplifa heiminn á hátt sem hún hafði aldrei gert áður.

En fullorðnum með nýjar hreyfihamlanir getur fundist eins og heimurinn lokist um þá.

Að missa hreyfigetu getur þýtt að missa sjálfstæði. Það getur verið hræðilegt fyrir einstakling sem áður var virkur, sérstaklega ef orsökin er versnandi og/eða varanleg.

Einangrunartilfinning er algeng hjá fullorðnum sem standa frammi fyrir nýjum hreyfihömlunum. Þú gætir frekar verið heima en að fara út með vinum og fjölskyldu.

Það er líka algengt að finnast maður veikburða og byrði. Þú gætir þurft að biðja aðra um hjálp við hluti sem þú gast áður gert sjálf/ur.

Þú verður líka líklega mun minna virk/ur. Óvirkir vöðvar veikjast. Ef sjúkdómurinn þinn er versnandi getur það að nota ekki vöðvana leitt til þess að þú missir alla sjálfstæða hreyfigetu mjög hratt.

Göngugrind getur gefið þér eitthvað af sjálfstæðinu til baka.

1. Haltu vöðvunum lengur

Vöðvar þurfa reglulega vinnu til að halda styrk. Þó margir sjúkdómar séu versnandi er oft hægt að hægja á hrörnuninni með hentugri hreyfingu.

Ganga er almennt frábær hreyfing fyrir flesta. Ég þreytist hratt ef ég geng án stuðnings og ég gæti líka dottið. Göngugrind gefur mér þann stöðugleika og stuðning sem ég þarf til að fara lengri leiðir. Hún gefur mér líka sæti til að hvíla mig þegar þarf.

Ég er með vöðvarýrnun sem kom fram á fullorðinsárum. Með reglulegri hreyfingu sem felur í sér göngu hef ég ekki aðeins hægt á vöðvatapinu, heldur líka náð aftur svolitlum styrk. Þess vegna get ég enn gengið án stuðnings stuttar leiðir heima við. Ég er örugg heima ein og get líka farið út hvert sem ég þarf án fylgdar.

2. Gerðu þín eigin innkaup (og forðastu sýkla)

Mér finnst ég ekki örugg að ganga um verslun ein nema ég hafi göngugrindina með mér. Ég gæti misst jafnvægið og dottið eða orðið þreytt og þurft að setjast.

Ég get sett ansi margar matvörur í körfuna á göngugrindinni. Það er venjulega allt sem ég þarf ef ég þarf að kaupa eitthvað þegar ég er ein í bænum. Ef ég er með manninum mínum um helgi getum við skipt innkaupalistanum og hist aftur við kassann.

Ég kýs göngugrindina mína mun fremur en rafmagnsvagnana sem eru í boði í mörgum verslunum. Mér finnst gott að sjá andlit fólks eða hnakkann á því þegar ég versla, ekki miðjurnar og rassana.

Auk þess er ég hræðilegur ökumaður á þessum vögnum. Þegar ég þarf að nota einn flýr fólk venjulega í skelfingu. Það eru miklir árekstrar, píp og blómlegt orðbragð þegar ég reyni að stýra fram hjá grænmetinu og smábörnum.

Covid fékk mig líka til að átta mig á hve gott það var að hafa mitt eigið hjálpartæki á almannafæri. Ég meina, heldur þú virkilega að allir þessir vagnar séu sótthreinsaðir eftir hverja notkun? Og virka litlu sótthreinsiklútarnir eiginlega á holótt og rifið svampefni handfanganna?

Mér líður mun betur að nota tæki sem aðeins ég og fjölskyldan mín snertum. Ég hef líka handspritt, aukagrímur og annað smálegt í hentuga rennda vasanum.

3. Komdu þér um heima sjálf/ur

Ég hef staðið mig vel í að halda vöðvunum við með göngu og annarri hreyfingu sem sjúkraþjálfarinn minn hefur ráðlagt mér. Þess vegna get ég farið um heima hjá mér án hjálpartækis.

Utan húss get ég notað göngugrindina í göngutúra, til að ná í póstinn eða bera pakka upp innkeyrsluna.

4. Haltu í hönd á göngu bara ef þú vilt

Ekki misskilja mig, ég elska að halda í hönd mannsins míns á göngu á ströndinni, í tunglsljósi og öðru svona rómantísku.

Aðra stundir er gott að geta gengið sjálf. Eins og þegar heitt er og hendurnar sveittar. Eða eftir að maðurinn minn nær ekki að háma í sig dýfða ísinn sinn áður en hann bráðnar um allar hendur hans (ég fæ minn ís í skál og borða hann með skeið eins og siðað fólk).

Ég get jafnvel strunsað burt í fússi með hjálp göngugrindarinnar ef mér dettur það í hug.

5. Haltu lengur út en makinn í byggingavöruversluninni

Ég KVEIÐ áður fyrir að fara í Home Depot með manninum mínum.

Ég hélt mig nálægt honum, hrædd við að missa jafnvægið og detta. Við röltum hægt upp og niður nánast hvern gang á meðan hann skoðaði bolta og velti fyrir sér ljósum. Áður en ég fékk göngugrindina þurfti ég einu sinni nánast að setjast á gólfið í pípulagnaganginum því fæturnir voru svo þreyttir.

Nú gæti ég hangið þar allan daginn. Ég er ekki hrædd við að rölta burt sjálf og skoða pottaplöntur eða heimilistæki. Hey, hvað er málið með snjallísskápa eiginlega?

Eða ég get fundið góðan stað til að leggja göngugrindinni og setjast. Ég get horft á fólk ganga fram hjá eða tekið fram spjaldtölvuna til að spila kapal eða kynna mér snjallísskápa. Það kemur í ljós að sumir þeirra eru með myndavélar til að líta inn og sjá hvað þú átt á meðan þú ert í matvörubúðinni.

Ég er með! Maðurinn minn sér um mest af matarinnkaupunum á leið heim úr vinnu, svo ég er sú sem lítur í ísskápinn til að sjá hvað okkur vantar. Í löngum innkaupaleiðöngrum sendir hann mér kannski skilaboð eða hringir á fimm mínútna fresti til að biðja mig að athuga hvort við eigum þetta eða hitt.

6. Leystu barnið innra með þér úr læðingi

Manst þú þegar þú fékkst nýtt reiðhjól sem barn? Það var spennandi, ekki satt? Nýju hjólin gáfu þér meira sjálfstæði og fóru með þig á staði sem þú komst ekki á áður. Að fá glansandi nýja göngugrind er mjög svipuð tilfinning:

Hjól: Í aðdraganda þess að fara í hjólabúðina að sækja það ímyndaði ég mér öll ævintýrin sem ég ætti í vændum með því. Ég ímyndaði mér staðina sem ég myndi hjóla á með vinum mínum og aukahlutina sem ég myndi bæta við – bjöllu, körfu, borða.

Göngugrind: Í aðdraganda þess að UPS kæmi með hana ímyndaði ég mér öll ævintýrin sem ég ætti í vændum með henni (sérstaklega þegar ég fékk torfæru-Veloped minn frá Trionic), staðina sem ég myndi ganga á með fjölskyldunni og aukahlutina sem ég myndi bæta við – lofthorn (það eru fjallaljón í þessum skógum), körfu – bíddu, hún er þegar með eina, og hún er mjög stór! Ég sleppti borðunum því, tja, ég er aðeins þroskaðri þessa dagana (þó ég hafi sett jólaseríu á Trionic Walker minn um þessi jól).

Hjól: Þegar ég kom með það heim prófaði ég hraðann (og bremsurnar) með því að þeysa niður bratta brekku. Ég tróð nágrannastelpunni milli stýrisins til að fara með hana í hjólatúr og þaut af stað niður götuna í garðinn.

Göngugrind: Þegar UPS skilaði henni prófaði ég bremsurnar með því að ganga niður innkeyrsluna okkar (hraðaköstin mín enduðu eftir að ég steyptist á andlitið af fyrsta 10 gíra hjólinu mínu 14 ára). Ég tróð hundinum í körfuna til að fara með hann í ferð (hann stökk út áður en ég gat jafnvel losað bremsurnar) og setti hana aftur í bílinn til að fara með hana upp á aðgengilega slóðann á London Peak.

7. Haltu vöðvunum lengur

Já, ég veit að þetta var númer eitt, en það er svo mikilvægt að það telst tvisvar. Hreyfðu þig eða missa það, fólk – það er ekki hægt að leggja nógu mikla áherslu á þetta.

Margir með versnandi sjúkdóma fá sér rafskutlur eða rafmagnshjólastóla alltof snemma. Með því tapa þau árum af sjálfstæðri göngu og bæta við árum af því að vera háð öðrum.

Rafskutlur og rafmagnsstólar leyfa þér ekki að nota vöðvana. Þau eru líka stór, þung og erfið í flutningi.

Það eru margir staðir þar sem er mun auðveldara og hentugra að taka með jafnvel venjulega göngugrind. Ef þú færð þér torfærugöngugrind eins og Trionic Walker fjölgar stöðunum sem þú kemst á. Með Trionic Veloped opnast heimurinn þér enn víðar.

Það eru fleiri en nógu margir staðir sem Veloped minn kemst á til að fullnægja þörf minni fyrir að komast út í náttúruna.

Ef þú ert farin/n að vera heima til að forðast að ganga gæti verið tími til að íhuga göngugrind. Talaðu við lækninn þinn eða sjúkraþjálfara til að tryggja að þú veljir rétta tækið fyrir þínar aðstæður. Það er líka mikilvægt að læra að nota það rétt svo þú fáir allan ávinninginn af göngunni.

Margir gætu óttast að ef þau byrja að nota hjálpartæki verði þau háð því og hætti að ganga án stuðnings. Það er að öllum líkindum EKKI raunin. Þó að það sé, aftur, mikilvægt að leita leiðsagnar heilbrigðisstarfsfólks vegna þíns sjúkdóms.

Ég nota göngugrind þegar ég þarf að ganga lengi, á grófara undirlagi þar sem ég gæti misst jafnvægið, eða þegar líkaminn er mjög þreyttur. Án þeirra væri ég mun minna hreyfanleg og hefði líklega tapað meiri vöðvum og þoli. Ég væri mjög takmörkuð í því hvert ég kæmist.

Ég hef haldið nægum styrk og þoli til að komast af án göngugrindar þar sem óhentugt eða ómögulegt er að nota hana.

Göngugrindur eru verkfæri sem hjálpa mér í viðleitni minni til að halda hreyfigetu eins lengi sem mögulegt er.

Ég elska að finna sand undir fótunum. Ég nýt þess að ganga í snjó. Ein af uppáhalds árstíðabundnu athöfnunum mínum er að braka þurr laufblöð og madrone-börk undir fótunum (bónusstig ef ég get rúllað yfir þau með framhjóli Veloped). Og ó, hvað ég elska að skrölta yfir trébrýr (göngugrind er nauðsynleg til að fá skröltáhrifin).

Rétt eins og göngugrindin gerði fyrir Marie gefa göngugrindurnar mínar mér sjálfstæði og gera mér kleift að upplifa heiminn á hátt sem ég hef aldrei gert áður.